Niedziela, 5 kwietnia 2026 – Wielka Niedziela
W poprzednim wpisie pisałam o wielkiej bitwie wojsk polskich z zakonem krzyżackim, tj. o bitwie pod Grunwaldem w roku 1410. Dwa wieki wcześniej, w roku 1226, cesarz Fryderyk II wydał tzw. złotą bullę z Rimini, która dawała zakonowi podstawę prawną do podboju Prus. Na jej podstawie, około 1230 roku, Krzyżacy osiedlili się na ziemi chełmińskiej (okolice Torunia), która stała się bazą do podboju pogańskich Prus (ludów bałtyckich zamieszkujących teren między Pomorzem, Mazowszem, Litwą i Bałtykiem, między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). W 1280 roku rozpoczęli budowę twierdzy w Malborku, dokąd w 1309 roku wielki mistrz Zygfryd von Feuchtwangen przeniósł stolicę zakonu z Wenecji. Uczyniło to zamek w Malborku sercem państwa zakonnego.
*
W 1878 roku Jan Matejko namalował obraz „Bitwa pod Grunwaldem”. Dla pokoleń Polaków obraz stał się symbolem narodowej walki z żywiołem niemieckim. Niósł również jeszcze jedno bardzo ważne przesłanie. Walczącego konno mistrza Ulricha von Jungingena atakuje pieszy wojownik dzierżący w dłoniach włócznię św. Maurycego – symbol dynastii Piastów i chrześcijańskiej Polski. Czarny krzyż zakonny to symbol fałszywej wiary, której przeciwstawiają się siły dobra i wolności. Matejko zostawił nam tym samym przesłanie o niemal biblijnym charakterze: dobro zwycięża zło.
*
Wielkanoc to najważniejsze święto w religii chrześcijańskiej. Obchody wielkanocne rozpoczyna Niedziela Palmowa, poprzedzona czterdziestodniowym postem. Kulminacyjnym momentem jest Triduum Paschalne – Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota, po której następuje Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego.
Tradycją jest, że do rozpoczęcia Wigilii Paschalnej w Wielką Sobotę adorowane są groby pańskie, przygotowywane na pamiątkę śmierci Jezusa Chrystusa jako stały element wielkanocnej tradycji w Kościele rzymskokatolickim. Wystawianie straży to wyraz szacunku i czci dla Jezusa Chrystusa, oczekiwanie na Jego zmartwychwstanie. Tradycja odwołuje się do ewangelicznego przekazu, w którym rzymscy żołnierze stali na straży, by nikt nie wykradł ciała. W Polsce warty te pełnią strażacy w mundurach galowych, co podkreśla ich rolę w społeczności lokalnej oraz jedność wiary z tradycją pożarniczą.
https://dziennikbaltycki.pl – Kościół św. Urszuli Ledóchowskiej w Malborku fot. Radosław Konczyński
W tym roku wyjątkową nie tylko instalację, ale i inscenizację zorganizowała parafia św. Urszuli Ledóchowskiej w Malborku. Wartę przy grobie pełnili… Krzyżacy – czyli młodzież w strojach nawiązujących do tamtego okresu w dziejach miasta. Ta forma inscenizacji miała miejsce w Wielki Piątek wieczorem oraz od rana do godzin popołudniowych w Wielką Sobotę.
https://dziennikbaltycki.pl – Kościół św. Urszuli Ledóchowskiej w Malborku fot. Radosław Konczyński
„Ten symboliczny zabieg ma szczególne znaczenie w kontekście historii Malborka – miasta nierozerwalnie związanego z dziedzictwem zakonu krzyżackiego i jego dawną obecnością. Zestawienie straży przy grobie pańskim z historycznym kostiumem ma wymiar nie tylko edukacyjny, ale i refleksyjny. Pokazuje, że historia – także ta trudna i wielowarstwowa – może stać się przestrzenią do przeżywania współczesnej wiary, a młodzi ludzie stają się jej żywymi świadkami, łącząc tradycję liturgiczną z lokalnym dziedzictwem kulturowym” – wyjaśnia ks. Przemysław Olejarz z parafii św. Urszuli Ledóchowskiej.
Mam więc pytanie – czy w świetle przytoczonych powyżej wydarzeń historycznych taka interpretacja nie stanowi czasem wielkiego nadużycia? Czy na Wielkanoc 2027 możemy się spodziewać, że wartę przy grobie będą pełnili żołnierze Wermachtu? Oni też bywali w Malborku i też mieli krzyże…
*
Święta Wielkiej Nocy to czas otuchy i nadziei, czas odradzania się wiary w siłę Chrystusa i w siłę człowieka.
Życzę wszystkim, aby w święta te brakło miejsca na głupotę, wyrachowanie, a stały się źródłem wzmacniania ducha. By przyniosły radość, pokój oraz wzajemną życzliwość.
Źródło: https://dziennikbaltycki.pl/; https://hrabiatytus.pl/;